2021-01-12

Wyzwania diagnostyki patomorfologicznej i molekularnej oraz leczenia raka płuca

Rak płuca jest w Polsce najczęściej rozpoznawanym nowotworem złośliwym. Duża zachorowalność i umieralność powodują, że rak płuca stanowi jedno z najważniejszych wyzwań w onkologii. Najważniejszą metodą przeciwdziałania zagrożeniom związanym z rakiem płuca jest wykorzystanie możliwości profilaktyki pierwotnej (wyeliminowanie czynnika przyczynowego, którym jest narażenie na działanie szkodliwych składników dymu tytoniowego) oraz wtórnej (zwiększenie liczby osób uczestniczących w programie wykrywania raka płuca w stadium wczesnym za pomocą badań niskodawkowej tomografii komputerowej), przy czym oba działania powinny być ściśle powiązane i prowadzone bardziej intensywnie. Przyczyny niekorzystnego rokowania w raku płuca są złożone – podstawową jest struktura pierwotnego zaawansowania. Rak płuca jest rozpoznawany w stadium uogólnienia u niemal połowy chorych, a nowotwór w stadium wczesnym i miejscowo zaawansowany jest wykrywany u – odpowiednio około 20% i 30% chorych. Późne rozpoznanie jest konsekwencją naturalnego przebiegu raka płuca, ale również zależy od niedostatecznej sprawności postępowania diagnostycznego. Wpływ na wyniki leczenia chorych na raka płuca ma również niedostateczne wykorzystywanie dostępnych możliwości skojarzonego postępowania. Rozpoznawanie raka płuca i leczenie chorych prowadzą w Polsce ośrodki chirurgii klatki piersiowej, chorób płuc i onkologii. Kompleksowe postępowanie z udziałem pełnego zakresu metod diagnostycznych i terapeutycznych jest możliwe w nielicznych ośrodkach, które posiadają dostępność wszystkich wykorzystywanych metod w jednej lokalizacji. Niedostateczne możliwości w zakresie kompleksowego postępowania oraz – będąca konsekwencją wymienionej sytuacji – konieczność prowadzenia postępowania diagnostycznego i terapeutycznego w różnych ośrodkach jest jedną z głównych przyczyn opóźnień i nieprawidłowości w określaniu dokładnego rozpoznania oraz zaawansowania, a także powoduje niedostateczne wykorzystywanie skojarzonego leczenia. Przyczyną trudności jest również niedostateczna liczba specjalistów w niektórych dziedzinach (np. liczba specjalistów w zakresie patomorfologii, chirurgii klatki piersiowej i radioterapii onkologicznej). Konieczne jest również wprowadzenie systemu obiektywnego określania jakości postępowania przez wykorzystanie mierników (np. częstości wykonywania doszczętnych resekcji miąższu płucnego wobec ogólnej liczby chorych z rozpoznaniem raka płuca, częstości stosowania skojarzonej radiochemioterapii wobec liczby chorych na miejscowo zaawansowanego raka płuca lub częstości stosowania leczenia ukierunkowanego molekularnie i immunoterapii wobec ogólnej liczby z wskazaniami ustalonymi na podstawie analizy biomarkerów predykcyjnych oraz czasu przeżycia).

Link do publikacji